Landen met de meeste gesneuvelde soldaten tijdens de Tweede Wereldoorlog

In mei heeft Donald Trump niet nagelaten om Frankrijk eraan te herinneren dat er zonder de Verenigde Staten Duits gesproken zou worden in Parijs. Maar hebben de Amerikanen werkelijk zoveel soldaten opgeofferd aan het front? Hier zijn de cijfers.

Tussen burgerlijke en militaire slachtoffers is het moeilijk om een precies onderscheid in het aantal doden te geven door gevechten, bombardementen, deportaties en executies tijdens het wereldwijde conflict van 1939 tot 1945. Desondanks wordt het aantal door historici geschat tussen de 40 en 60 miljoen doden tijdens de Tweede Wereldoorlog! Daaronder bevinden zich ongeveer 6 miljoen Joodse slachtoffers van de Holocaust, waarvan 3 miljoen van Poolse afkomst! Polen kende, in verhouding, de zwaarste burgerlijke tol: bijna 16% van de bevolking werd uitgeroeid, ongeveer 5,5 miljoen doden op de 35 miljoen inwoners die het land telde voor het uitbreken van de oorlog. In absolute aantallen was de zwaarst getroffen staat de USSR (de Sovjetunie, met inbegrip van met name Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne, de in 1940 geannexeerde Baltische staten, Transkaukasië, enz.)

Op militair vlak

Voor de Fransen begon de oorlog in 1939 met de "Schemeroorlog", defensief achter de Maginotlinie als antwoord op de invasie van Nazi-Duitse troepen in Polen op 1 september. Op 17 september vielen troepen van de USSR Oost-Polen binnen als onderdeel van het akkoord tussen Hitler en Stalin. De Sovjetunie was toen een bondgenoot van Nazi-Duitsland. In België spreekt men van de Oorlog van '40-'45, want Duitsland viel België, Luxemburg en Nederland binnen op 10 mei 1940. In Denemarken was die al begonnen op 9 april 1940. Japan, dat „vrede” moest sluiten met Rusland, toen een bondgenoot van Duitsland in Polen, ondanks het Japans-Sovjet conflict in 1939 in Mongolië, ging officieel mee in de oorlog in 1940.

Ondanks de invasie van Mantsjoerije in 1931 en de voortdurende Chinees-Japanse oorlog sinds 1937, kunnen we eigenlijk het begin van Japanse deelname op september 1940 plaatsen, bij de invasie van Frans Indochina (nu Vietnam, Laos en Cambodja). Maar alles komt in een stroomversnelling op mondiaal niveau wanneer Hitler het pact verbreekt en de USSR binnenvalt op 22 juni 1941. Daarna, als de Verenigde Staten de oorlog binnentreden na de Japanse aanval op Pearl Harbor op 7 december 1941.

Menselijke tol van de strijdende legers

De herdenkingen van het einde van de oorlog herinneren aan het offer van miljoenen jonge mensen op het militaire toneel. Er vielen tussen de 22,5 en 25,5 miljoen doden, waaronder 5 miljoen in gevangenschap. Macron, Trump en Poetin verwijzen hier telkens naar. En in Rusland is 9 mei 1945 extra symbolisch gezien het enorme menselijke offer (van de Sovjetunie, niet enkel Russen: ook Oekraïners enzovoort). De verrassing van operatie Barbarossa in juni 1941, met een leger dat totaal niet voorbereid was op deze aanval en het meedogenloze beleid van het Rode Leger onder Stalin, zonder medelijden met de soldaten, was vernietigend.

De cijfers (schattingen)

· Aantal Sovjetsoldaten gesneuveld: ~11.000.000 (waaronder Russen, Oekraïners, enz.)

· Aantal Duitse soldaten gesneuveld: 5.500.000 (inclusief Oostenrijkers en anderen)

· Aantal Chinese soldaten gesneuveld: 3.000.000 à 4.000.000

· Aantal Japanse soldaten gesneuveld: 2.120.000

· Aantal Joegoslavische soldaten gesneuveld: 446.000

· Aantal Amerikaanse soldaten gesneuveld: 417.000

· Aantal Britse soldaten gesneuveld: 380.000

· Aantal Italiaanse soldaten gesneuveld: 301.000

· Aantal Franse soldaten gesneuveld: 217.000

· Aantal Poolse soldaten gesneuveld: 120.000

· Aantal Canadese soldaten gesneuveld: 45.000

· Aantal Australische soldaten gesneuveld: 40.000

Conclusie

De USSR betaalde zonder twijfel de hoogste militaire tol met meer dan 50% van de verliezen aan het front of na mishandeling door de vijand. De Duitsers, Chinezen en Japanners verloren respectievelijk 12 keer, 10 keer en 5 keer meer soldaten dan de Amerikanen, die toch zowel in Europa als in de Stille Oceaan vochten. In totaal was 2% van de gesneuvelden Amerikaans. Het Verenigd Koninkrijk verloor bijna evenveel militairen als de Verenigde Staten. En dat nog zonder de burgerslachtoffers te tellen. Ook kleinere landen betaalden een zware tol. Zo verloren 12.000 Belgische en 17.000 Nederlandse militairen hun leven tussen 1940 en 1945. Zoveel offers en zoveel burgerlijke slachtoffers in de verschillende ‘kampen’ van deze menselijke ramp, wereldwijd.

(SR, MH en Olivier Duquesne – Bronnen: Wikipedia, Université de Reims, Le Figaro – Foto: © picture alliance / NurPhoto | Artur Widak)