Als tropische bossen verdwijnen: verhaal van een vergeten ramp

252 miljoen jaar geleden werd de aarde, die toen bedekt was met weelderige bossen en bevolkt werd door talloze soorten, plotseling geconfronteerd met een ommekeer in haar lot. Een even onverwachte als ongekende omwenteling trof onze planeet. Deskundigen noemden deze gebeurtenis de “Grote Uitsterving”, omdat ze het verdwijnen van bijna 90% van al het leven op aarde veroorzaakte. Een stukje geschiedenis dat ook een les is voor onze toekomst.

Het begin van het einde

Het begint allemaal met een reeks gigantische vulkaanuitbarstingen in Centraal- en West-Siberië. Enorme vulkanen spuwen enorme hoeveelheden broeikasgassen uit in de atmosfeer en veroorzaken een plotselinge opwarming van het klimaat. De oceanen verzuren, ecosystemen storten in en het leven op aarde en in de zeeën verdwijnt in een razend tempo. Duizenden soorten worden van de kaart geveegd.

Een hardnekkig mysterie

Hoewel dit fenomeen vandaag de dag goed gedocumenteerd is, blijft een mysterie bestaan: waarom bleef de aarde vijf miljoen jaar lang zo warm, zelfs nadat de uitbarstingen waren gestopt? Tot nu toe hebben wetenschappers zich hierover het hoofd gebroken, zonder tot een eensluidende conclusie te komen.

De cruciale rol van bossen

Maar onlangs heeft een team van onderzoekers van de Universiteit van Leeds mogelijk de sleutel tot dit raadsel gevonden door fossielen en gesteenten in China te bestuderen. Hun hypothese, die door de wetenschappelijke gemeenschap zeer serieus wordt genomen, is dat de totale ineenstorting van de tropische bossen de oorzaak was van de Grote Uitsterving. Voor het eerst in de geschiedenis van de planeet sterven alle planten. En zonder bossen om koolstof op te nemen, hoopt deze zich op in de atmosfeer, waardoor warmte wordt vastgehouden en de aarde niet kan afkoelen. Het verdwijnen van de bossen, de groene longen van de planeet, verstoort de koolstofcyclus ernstig en maakt onze planeet voor miljoenen jaren onbewoonbaar.

Een helse broeikas

Wetenschappers spreken van een “drempeleffect”: zodra de bossen verdwenen waren, werd het bijna onmogelijk voor het leven om zich te herstellen. En zelfs toen de uitstoot van broeikasgassen stopte, bleef de aarde gevangen in een helse broeikas.

Een waarschuwing voor de toekomst

Hoe verontrustend dit verhaal ook is, het is niet alleen een verhaal uit het verleden. Het is ook een les voor onze toekomst. Als de huidige tropische bossen door de opwarming van de aarde zouden verdwijnen, zouden we een onomkeerbaar punt kunnen bereiken.

Maar alle hoop is niet verloren: de huidige bossen zijn misschien wel beter bestand tegen de opwarming dan die in het verleden. Wetenschappers zetten hun onderzoek naar de Grote Uitsterving voort, die ons eraan herinnert hoe kwetsbaar het evenwicht op aarde is.

(DC with LpR - Source: Sain et Naturel - Picture: Unsplash)